Penisilini Kim Buldu?
Bilim tarihine altın harflerle yazılacak bir buluÅŸ “sadece bir rastlantının sonucu” olabilir mi ? BuluÅŸuyla insanlığa çok büyük bir hizmet yapmış olan bir kimse böyle konuÅŸursa, bunu ancak o kiÅŸinin alçakgönüllülüğüne yorabiliriz.
Gerçekte böylesine bir buluÅŸ için en azından sabır ve sistemli çalışma,hayal gücü ve saÄŸlam,sınırsız bir bilgi gerekir. Penisilin’i bulmuÅŸ olan Aleksandr (Alexander) Fleming’ de bunların hepsi vardı. Fleming 1881 yılında Ä°skoçya’da doÄŸmuÅŸtu. Bizdeki orta okul ve liseye eÅŸit öğrenimini yaptıktan sonra tıp fakültesine yazıldı. Bunun için Ä°ngiltere’ye gitmiÅŸti. 1906 yılında Londra Ãœniversitesi tıp fakültesinde “doktor” olarak eÄŸitimini tamamladı. Tıbbi araÅŸtırmalar yapmaÄŸa karar verdi. Özellikle bakteriler konusuyla ilgileniyordu.
Bilindiği gibi,bakteriler çok küçük,tek hücreli,ancak mikroskop altında görülebilen bitkisel karakterde zerreciklerdir. Bunların bazıları insanlar için yararlı olabilir. Fakat çoğu son derece tehlikelidir. Difteri, tifo, zatürrie ve tüberküloz
(verem),bakterilerin sebep olduÄŸu hastalıklardır. Bu küçük mikroplar her yerde havada, suda, yediÄŸimiz besin maddelerinde, cildimizde ve kanda bulunabilir. Aleksandr Fleming de iÅŸte bu bakterilerin ilginç dünyasına eÄŸilmiÅŸti. I. Dünya Savaşı’nın patlak verdiÄŸi 1914 yılına kadar bilimsel çalışmalarını sürdürdü. Savaşın çıkmasıyla,yüzbaşı olarak Fransa’ya gönderildi. Kraliyet kara Kuvvetleri SaÄŸlık Birliklerinde görevliydi. Yaralıları tedavi ederken, kuvvetli bazı antiseptik (mikroba karşı koruyucu, mikrop öldürücü) maddelerin yararlı olmaktan ziyade zarar verdiklerini gördü. Bunlar mikropları öldürüyorlardı ama kandaki koruyucu akyuvarları da birlikte öldürüyorlardı. Fleming,daha o zaman insan yapısı için böylesine zararlı olmayacak bir cins bakteri öldürücü bulmayı düşündü.
SavaÅŸ bitmiÅŸ, Fleming de anayurda dönmüştü. 1925 yılında laboratuarında daha hızlı bir tempoyla sürdürdüğü yoÄŸun çalışmalar, kançıbanı’na ve diÄŸer bazı enfeksiyonlara sebep olan belirli bir bakteriyle ilgiliydi. Laboratuarındaki yüzlerce jelatin tabakçıkta bu bakterileri üretip inceliyordu. Ä°ÅŸte bu sıralarda,günün birinde o “rastlantının sonucu” gerçekleÅŸti. Fleming,küçük jelatin tabaklardan birinin açık tonda mavimsi yeÅŸil,küf görünüşünde bir ÅŸeyle kaplanmış olduÄŸun farketti. Sıradan bir bilim adamı, “eh,bu tabaktaki bakteri artık iÅŸe yaramaz” diye onu atıp geçerdi. Fakat Aleksandr Fleming sıradan bir bilim adamı deÄŸildi.
Bilimsel kökenli merakı,onu bu iÅŸe daha derinlemesine eÄŸilmeÄŸe zorladı. Jelatin tabaktaki mavimsi yeÅŸil, küf görünümündeki maddeyi mikroskopla inceledi. Bu madde alelade bir küftü. Latince “küçük çalı” anlamına karşılık “Penicil-lium” adını taşıyan küf gurubundandı. Rokfor peynirinde ve küflenen ekmekteki küfle yakın baÄŸlantısı vardı. Ancak bu küfün asıl özelliÄŸi, jelatin tabakçıktaki öldürücü bakteriyi yoketmiÅŸ olmasıydı. Dr. Fleming bu durumu çok ilginç buldu. Söz konusu küfe “penisilin” adını verdi ve çalışmalarını daha yoÄŸunlaÅŸtırdı. Aynı küfü deÄŸiÅŸik sıvılar içinde geliÅŸtirdi ve bu sıvıların belirli bakterileri öldürdüğünü ortaya koydu.Difteri, menenjit ve zatürre hastalığı aşılanmış farelerle, tavÅŸanlarla denemeler yaptı. Zamanla bu hayvanların iyileÅŸtiklerini gördü. Fakat ne yazık ki çalışmalarını devam ettiremiyecekti. Deneylerini,çalışmalarını sürdürebilmesi için gerekli parası yoktu. BaÅŸka bilim adamlarından yardım umdu.Ancak gereken ilgiyi görmedi. 1933 yıllarında “sülfamid”ler gurubu diye tanımlanan ilaçlar yaygın bir ölçüde ilgi kaynağı olmuÅŸtu.Doktorlar denemelerini, tedavilerini bu guruptan ilaçlar üzerine temellendirmiÅŸlerdi. Böylece 1939 yılı gelip çattı,Profesör H. W. Florey ve Doktor E.B. Chain adında iki Ä°ngiliz bilim ada mı, Flemingln penisilinlyle yakından ilgilendiler. Penisilin’in sülfamiduler gurubundaki ilaçlardan daha etkili olduÄŸunu ispatladılar. 1941 yılında, Dr. Florey penisilini insan kanına enjekte etmeÄŸe karar verdi.Ä°lk deneme ölümün eÅŸiÄŸindeki bir polis memuru üzerinde yapıldı. BeÅŸ gün devamlı olarak penisilin iÄŸnesi yapıldı. Belirli bir sürenin sonunda ateÅŸ normale dönmüştü. Hasta polis memuru doÄŸrulup oturabiliyor, iÅŸtahla yemek yiyordu.
1944 yılında, Aleksandr Fleming ve Dr.Florey Ä°ngiltere Kralı tarafından “Şövalye” lik unvanıyla onurlandırıldılar l945′de,Dr. Chain de onlara katıldı ve Nobel ArmaÄŸanı’nı aldılar. Uzun ve zorlu çalışmalar boÅŸa gitmemiÅŸti.
mRC TurkMrc Mrcindir mRCYukle TurkceMrc chat sohbet muhabbet haber mirc sitesinde bu yazi 405 kere goruntulenmistir.
Comments
Yorum yazın:
